کوتاه از استاندارد :

آشنایی با استاندارد

مقدمه :
سوابق تاریخی و آثار موجود در موزه ها حکایت از این واقعیت دارد که کیفیت مطلوب کالا و انجام صحیح خدمت از زمان آشنایی انسان با کمیت و خواص اشیاء همراه او بوده است .
زمانیکه تولید با استفاده از ابزارهای سنتی انجام می گرفت تعیین کیفیت و تشخیص آن کار چندان مشکلی نبود پی بردن به کیفیت تولید و خدمت با استفاده از حواس پنچگانه میسر بود ، اما با پیشرفت علوم ، تکنولوژی ،‌افزایش جمعیت و بالا رفتن مصرف ، ضرورت تولید انبوه و د نتیجه جایگزین شدن ماشین به جای انسان و ابزار دستی ،‌دیگر سنجش کیفیت با استفاده از حواس پنچگانه و بدون داشتن آزمایشگاه و ابزار و توانائیهای فنی امکان پذیر نبود . توجه به کیفیت کالا و خدمات ضرورت ایجاد سازمانهایی به همین منظور در کشورهای مختلف جهان من جمله جمهوری اسلامی ایران را مطرح می سازد .

استاندارد چیست ؟

استاندارد یعنی نظم ، قاعده ، قانون ،‌اصل ، ضابطه و بطور کلی هر امری که مطابق اصول منظم و مرتبی انجام گیرد ، استاندارد نامیده می شود . استاندارد نظمی مبتنی بر نتایج استوار علوم و فنون و تجارب بشری است که بصورت قواعد ، مقررات و نظامات به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت ، توسعه و تفاهم ،‌تسهیل ارتباطات ،‌صرفه جویی کلی در اقتصاد ملی ،‌حفظ سلامت و ایمنی عمومی و گسترش مبادلات بازرگانی داخلی و خارجی به کار می رود .

وظایف استاندارد

براساس قانون اصلاح قوانین و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران وظایف زیر بعهده استاندارد می باشد :

– تعیین ، تدوین و نشر استانداردهای ملی

– انجام تحقیقات کاربردی به منظور تدوین استاندارد ، بالابردن کیفیت کالاهای تولیدی ، کمک به بهبود روش های تولید و کارایی صنایع

– ترویج استاندارد

– نظارت بر اجرای استانداردهای اجباری

– کنترل کیفیت کالاهای وارداتی مشمول استاندارد اجباری به منظور حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان داخلی و جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب خارجی

– کنترل کیفیت کالاهای صادراتی مشمول استاندارد اجباری و جلوگیری از صدور کالاهای نامرغوب به منظور حفظ بازارهای جهانی

– ترویج سیستم بین المللی یکاها ( SI ) به عنوان سیستم رسمی اوزان و مقیاس ها در کشور و کالیبره کردن وسایل سنجش

– آزمایش و تطبیق نمونه کالا با استانداردهای مربوطه ، اعلام مشخصات و اظهار نظر و صدور گواهی نامه لازم

– تائید صلاحیت آزمایشگاهها ، بازرسان ، کارشناسان استاندارد و گواهی دهندگان نظام های مدیریت کیفیت و زیست محیطی

وظایف و مسئولیت ها

وظایف و مسئولیتهای مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران براساس قانون اصلاح قوانین و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و اصلاحیه بعدی مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ و خرداد ۷۶ به شرح زیر است :

۱- تعیین ، تدوین و نشر استانداردهای ملی به عنوان تنها مرجع رسمی در کشور به استثنای مواد دارویی

۲- انجام تحقیقات کاربردی به منظور تدوین استاندارد ،‌بالا بردن کیفیت کالاهای تولید داخلی ، کمک به بهبود روشهای تولید و کارایی صنایع

۳- ترویج استانداردهای ملی

۴- نظارت بر اجرای استانداردهای اجباری

۵- کنترل کیفیت کالاهای وارداتی مشمول مقررات استاندارد اجباری به منظور حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان داخلی و جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب خارجی

۶-تعیین کیفیت و ویژگیهای کالاهای ساخت داخل و وارداتی که از نظر ایمنی و بهداشت عمومی حائز اهمیت می باشند اقدام و نتایج حاصل را جهت اطلاع عموم و مراجع زیربط اعلام نماید .

۶- ترویج سیستم بین المللی یکاها SI به عنوان سیستم رسمی اوزان و مقیاسها در کشور و کالیبره کردن وسایل سنجش

۷- آزمایش و تطبیق نمونه کالاها با استاندارد مربوط ، اعلام مشخصات و اظهار نظر مقایسه ای و صدور گواهی نامه های لازم

۸- تایید صلاحیت آزمایشگاهها ، بازرسان ، کارشناسان استاندارد و گواهی دهندگان نظامهای مدیریت کیفیت و مدیریت کیفیت و مدیریت زیست محیطی

ارکان

الف- شورای عالی استاندارد

ترکیب شورای عالی استاندارد عبارت است از :

۱- رئیس جمهور که ریاست شورای عالی را بر عهده دارد .

۲- وزرای بازرگانی ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، پست و تلگراف و تلفن ، جهاد سازندگی ،‌دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ، صنایع ،‌علوم متحقیقات و فن آوری ، کار و اموراجتماعی ، کشاورزی ،‌مسکن و شهرسازی ، کار و امور اجتماعی ، کشاورزی ،‌مسکن و شهرسازی ، معادن و فلزات ، نفت ، نیرو ،‌سازمان مدیریت و برنامه ریزی ، رئیس حفاظت محیط زیست و دادستان کل کشور .

۳- رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران

۴- رئیس مؤسسه به عنوان دبیر شورای عالی استاندارد

۵- دونفر کارشناس در امور استاندارد که به پیشنهاد رئیس موسسه و به حکم رئیس جمهور برای مدت سه سال به این سمت انتخاب می شوند .

ب- رئیس مؤسسه

رئیس مؤسسه به پیشنهاد وزیر صنایع و تصویب شورایعالی و حکم رئیس جمهور برای مدت سه سال انتخاب می شود .

 

استاندارد های ملی

ویژگی های کیفی ، مشخصات عملکردی و یا ایمنی محصول که با توجه به شرایط اقتصادی و تکنولوژی کشور و ملحوظ داشتن آخرین اطلاعات و دستاوردهای فنی براساس ضوابط مشخص تنظیم می شود . پس از تصویب در کمیته های ملی مربوط استاندارد ملی نامیده می شود .

درحال حاضر حدود ۵۰۰۰ فقره استاندارد ملی تدوین گردیده است و تعداد زیادی از آنها چندین بار تجدید نظر شده اند .

استاندارد اجباری

استانداردهائیکه اجراء آنها بموجب قانون اجباری اعلام می گردد و تولید کنندگان و عرضه کنندگان موظفند محصولات خود را منطبق با استاندارد ملی ذیربط تولید و ارائه نمایند .

استاندارد تشویقی

برای محصولی که با رعایت استاندارد ملی تولید یا عرضه گردد چنانچه اجرای استاندارد ملی مربوط اجباری نباشد ، پس از کسب مجوز از مؤسسه می توان از علامت استاندارد بصورت تشویقی استفاده نمود .

علامت استاندارد ایران

واحدهای دارنده پروانه کاربرد علامت استاندارد ایران از مؤسسه ، مجاز خواهند بود از علامت استاندارد ایران برای معرفی محصولات خود استفاده نمایند . عدم رعایت ویژگیهای استانداردهای اجباری مشمول پیگرد قانونی و ابطال پروانه کاربرد علامت استاندارد خواهد بود . کاربرد علامت استاندارد ایران نشانگر تعهد تولید کننده یا ارائه کننده محصول به رعایت ضوابط و موازین و استمرار انطباق مشخصات کالا با استاندارد ملی می باشد . تولید ، ، تمرکز ،‌توزیع و فروش کالاهای مشمول اجرای اجباری استاندارد با کیفیت پائین تر از استاندارد و یا بدون علامت استاندارد ایران ممنوع می باشد .

علائم استاندارد

علائم استاندارد د راجلاسیه مورخه ۲۳ دی ۱۳۸۵ به تصویب شورایعالی استاندارد رسیده و همگی به استثنای یک مورد دارای کادر اصلی بصورت S است و میتواند هم گویای کلمه SAFETY (ایمنی ) و هم علامت اختصاری STANDARD ( استاندارد ) باشد . طرح های داخل کادر نیز بنحوی با موضوع کار ارتباط دارند و طرح داخل علامت اصلی کلمه « ایران » است و در صورت وارونه نمودن علامت ،‌نام اختصاری مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به زبان انگلیسی ISIRI مشاهده می شود .

image_pdfimage_print